Monday, 30 January 2017

Śiva-mahimna-stotra verse 4

॥ ॐ वक्रतुण्डाय  नमः ॥

शिवमहिम्नः  स्तोत्रम् verse 4

तवैश्वर्यं यत्तज्जगदुदयरक्षाप्रलयकृत्
त्रयीवस्तु व्यस्तं तिसृषु गुणभिन्नासु तनुषु ।
अभव्यानामस्मिन् वरद रमणीयामरमणीम्
विहन्तुं व्याक्रोशीं विदधत इहैके जडधियः ॥

पदच्छेदः – तव, ऐश्वर्यम्, यत्, तत्, जगदुदयरक्षाप्रलयकृत्, त्रयीवस्तु, व्यस्तम्, तिसृषु, गुणभिन्नासु, अभव्यानाम्, अस्मिन्, वरद, रमणीयाम्, अरमणीम्, विहन्तुम्, व्याक्रोशीम्, विदधते, इह, एके, जडधियः ।

अन्वयः – वरद ! इह एके जडधियः* तव ऐश्वर्यं, यत् त्रयीवस्तु तिसृषु गुणभिन्नासु तनुषु** व्यस्तम् जगदुदयरक्षाप्रलयकृत्, तत् विहन्तुम् अस्मिन् अभव्यानां रमणीयाम् अरमणीं व्याक्रोशीं विदधते ।

English translation

O bestower of boons, some dull minded [people] in this world propound displeasing statements to refute your supremacy... [a supremacy] which is the subject of the three Vedas, [which is] divided into three bodies based on guṇas and [which is] the responsible for the creation, maintenance and destruction of the world... [these annoying statements] are pleasing to the wicked.

वरद - Giver, bestower of boons (Śiva) - masc, voc, sing
इह - here, in this world; adv
एके - some, a few; masc, nom, pl, pron
जडधियः* (जड+धियः)- dull minded (ones), those whose intellect is dull; masc, nom, pl, BV
तव - your; gen, sing, possess pron
ऐश्वर्यं - lordship; sovereignty, supremacy; neut, acc, sing
यत् - which [is]; rel pron
त्रयीवस्तु - the subject of the three [Vedas]; neut, acc, sing, adj
तिसृषु - in three; fem, loc, pl, adj
गुणभिन्नासु (गुण+भिन्न)- divided according to the guṇas; fem loc, pl, adj
तनुषु** - in three bodies; fem, loc, pl
व्यस्तम् - is placed, dispersed, divided; neut, acc, sing, adj, ppp, vi√as, 4P
जगदुदयरक्षाप्रलयकृत् - (जगतः उदय+रक्षा+प्रलय करोति) which creates, protects and dissolves the world; neut, acc, sing, adj
तत् - that (aiśvaryam) correl pron
विहन्तुम् - to refute, annihilate; infinitive, vi√han 2P
अस्मिन् - in this [matter]; masc/neut, loc, sing
अभव्यानां - [to/for] the wicked, miserable; masc, gen, pl
रमणीयाम् - pleasing [to/for]; masc, gen, pl
अरमणीं - displeasing, unpleasant; fem, acc, sing, adj
व्याक्रोशीं - hostile treatment, reviling [statements]; fem, acc, sing
विदधते - establish, propound, create; 3rd, plural, pres, vi√dhā 3Ā
Nāstikas and Mimāṃsakas
** Brahmā, Viṣṇu, Śiva

The translation follows the commentary of Jagganath Chakravarti recommended by @SNChd:

Visual via:

No comments: